SAMT

Ölçüler:60 × 90 × 5 cm86 × 130 × 5 cm100 × 150 × 5 cm106 × 160 × 5 cmMalzeme: KanvasHazırlık süresi: 7 iş günü

Etimolojik olarak Samt, astronomide gök cisimlerinin izlediği “yörünge ve yönü” ifade eder; tasavvufi literatürde ise pasif bir suskunluk olan sükûttan ayrılarak “konuşmaya kudreti varken irade ile susmayı” imler. Bu eserde Samt, ontolojik bir başkaldırı olarak tezahür eder. Geleneksel minyatürün hiyerarşik (nakış) perspektifi, Dadaist bir kolaj estetiğiyle parçalanırken; kompozisyon modern çağın görsel kakofonisi ve “dilin afetleri” karşısında ruhun kendi içsel rotasını bulma sancısını görünür kılar.

Eserin solunda yer alan açık diş kesiti — konuşmanın ve nutuk yetisinin fiziksel aracı — öğüten bir mekanizma olmaktan çıkar; içine yerleştirilen cenin formuyla, nefse muhalefet ederek seçilen doğurgan sessizliğin rahmine dönüşür. Bu iradi susuş, ham sözü yutar ve hakikati doğurur. Sağ taraftaki çatlamış yumurta, egonun (kabuğun) kırılarak varlığın kendi yörüngesine, yani samtına yerleşmesini simgeler. Yüzeye dağılmış ve sürekli izleyen gözler ise sözün hükmünü yitirdiği, ilahi heybet karşısında “hayret” makamının başladığı mutlak şahitlik (müşahede) anını somutlaştırır.

Bu bağlamda eser, susmayı geri çekilme değil; varlığın kendi merkezine dönüşü olarak konumlandırır. Samt, dilin kurucu ve yıkıcı kudreti karşısında bilincin kendi sınırını fark etmesi ve o sınırda kalabilme cesaretidir. Parçalanmış imgeler çağın dağılmış öznesini temsil ederken; görünmeyen fakat hissedilen bir çekim alanı tüm unsurları yeniden hizaya çağırır. Bu çekim alanı Samt’ın kendisidir: Sözü yutan değil, sözü aşan bir merkez.

Samt burada bir yokluk değil, yoğunluk hâlidir. Konuşma kudretine sahipken susmak; kendini savunmaktan vazgeçmek değil, varlığı müdahaleden arındırmaktır. Eser anlamı çoğaltmaz, derinleştirir; açıklamaz, bekletir; hüküm vermez, şahit olmaya davet eder.

Ve son olarak izleyiciye şu soruyu bırakır:Hakikatin etrafında mı dönüyorsun, yoksa kendi yörüngene gerçekten yerleşebildin mi?